Rouwverwerking – ik dacht dat ik het alleen moest kunnen (3/5)

Niets liever wilde ik, dan dat papa trots op me was, me zag.

Hij was mijn voorbeeld in zijn carrière (hoge ambtenaar, goed salaris, status) en in zijn welbespraaktheid. Dat wilde ik ook allemaal! Ik zou later ook werken voor een goede baan met veel salaris, omdat ik zag wat een goed leven mijn ouders hadden.

Elke dag mooi gekleed de deur uit, een baan van betekenis (wat voor mij een gewone kantoorbaan leek, bleek later iets heel anders), thuiskomen bij mijn gezin en geld in overvloed om alles te kunnen doen wat we willen.

Wat papa ook was, was heel rustig. Hij was kneitergoed in het aangeven van zijn grenzen en kon hij niet tegen small talk. Dat rustige zat al in hem, maar werd “erger” door zijn ziekte en eigenlijk besef ik me nu hoe zeer ik deze drie dingen bewonder. Het bleek en blijkt voor mij een ding: dat grenzen aangeven. En wat die small talk betreft: als ik ergens een hekel aan heb joh..

Papa, ik lijk steeds meer op jou

Dat zag ik vroeger allemaal niet, maar nu wel. Destijds was het bloedirritant als papa zei dat hij ergens geen zin in had of iets niet wilde doen, gewoon omdat hij dat niet leuk vond. De keren dat hij me zei dat ik me op mezelf moest focussen, in plaats van op anderen, als mama en ik weer eens aan tafel over andere mensen spraken. Hij onderbrak ons zonder pardon met: wat interesseeeeeert jullie dat nou. Concentreer je toch op jezelf en lul niet zo slap over anderen. Wat interesseert het jou nu wat een ander over je denkt. Wil je dit doen? Nou, dan moet je dat doen en niet zeuren.

Het lijkt wel Michael Pilarczyk, maar was toch echt Jacques T. die dit vaker zei dan dat het me lief was.

Papa wist bijzonder goed wie hij was, en ook heel goed wie hij niet was. Al werd dit laatste voor hem besloten, toen hij ineens niet meer mobiel was en de linkerkant van zijn gezichtsveld verloor. Logisch dat hij daar bitter door werd, er werd hem zoveel afgenomen. Helaas moesten mama en ik het daardoor vaak ontgelden. Niet fysiek, maar wel mentaal en emotioneel. Papa kon iemand zonder pardon met de grond gelijkmaken. En dat moest je dan maar niet zo opvatten, want het was nu eenmaal de waarheid en die is hard. Zijn waarheid hè, maar zijn waarheid was de waarheid.

Als ik iets wilde of ergens over wilde praten, en hij was het er niet mee eens, schoot ik vaak in emotie, omdat het me oprecht pijn deed en verdrietig maakte. Dan kreeg ik: ja, toneel en theater maken op mij geen indruk, Sas. Daar ging ik dan dus nog harder door huilen en uit onmacht werd ik kwaad! Hij zei altijd: met mij kun je overal over praten, maar als ik iets vind, dan vind ik dat. En als ik het er niet mee eens ben, zeg ik het ook. Dan was ’t hem worst wat iemand anders daarvan vond of daarover zei. Ik daarentegen wilde heel graag goedkeuring/bevestiging/erkenning. Ik wilde me gezien voelen en juist dat gebeurde dus nooit.

Wel door mama, maar nooit door papa. Of misschien wel op zijn manier, maar niet op de manier waarop ik het wilde. En dat was kut!

Vroeger kon je streng zijn, en God ik heb je soms gehaat!

Ja, ik was dus 12/13 toen dit emotionele circus begon en dit heeft geduurd totdat hij ongeneeslijk ziek werd en ik 28 was. Tel uit je winst! Daar krijg je onvermijdelijk trauma’s van.

Het nijpende hier was altijd dat papa er niks aan kon doen, het was de ziekte, het waren de medicijnen. En dat weet je ook wel, maar geloof me dat je, je heel erg klein voelt als je vader nare dingen tegen je zegt. Daarbij wist mijn moeder vaak ook niet meer waar ze het zoeken moest, dus mama kon ook tegen me tekeer gaan. Dus papa ging tegen mij en mama, ik tegen papa, uiteindelijk mama ook weer tegen mij. Ik/wij moesten ons gedrag aanpassen, ik kon niet zomaar grapjes maken en als ik iets te eten pakte, kreeg ik ook 8 van de 10 keer iets te horen.

En niet alleen ik, mama net zo goed. Dus mama zat met papa, haarzelf én met mij. En dat is ondoenlijk. Mama raakte depressief, ik zat met mezelf, voelde me onbegrepen en dacht dat het allemaal mijn schuld was en ja, papa deed rustig voor zich heen. Mama snapte mij, maar kon er ook niets aan doen, dus ja, mooie boel.

Ik besef me nu dat ik papa portretteer als een of andere barbaar, maar het is ook gewoon niet makkelijk om onder een dak te leven met iemand wiens leven zo kapot is gemaakt. Iemand kan er niks aan doen, maar je moet wél met de gevolgen daarvan leven. Ik dus terwijl ik opgroeide en mezelf begon te vormen tot een persoon die de wijde wereld inging. Viel niet mee. Tijdens coaching vorig jaar kwam ik erachter dat ik jaren op de overlevingsstand stond. Moeilijk om dat te ontleren.

Met alle kennis en wijsheid, vermoed ik dat papa, met het oog op zijn eigen jeugd (toen hij 16 was, ging hij het huis uit en bij de Marine) en opvoeding, gewoon niet geleerd heeft om zijn emoties te uiten. Emoties waren not done, zijn ouders gaven het hem niet, hij kende het niet, dus hij kon het mij niet geven. Maar probeer dát maar eens te begrijpen van je ouders – als kind. Ik dacht een hele tijd: ja, maar hallo, het is toch niet mijn schuld dat mijn vader dit niet van zijn ouders heeft meegekregen. Het is niet eerlijk dat ik het daardoor moet ontgelden. Nee, is het ook niet, maar wat je zelf niet kent of krijgt, kun je niet doorgeven. Nu weet ik dat het geen onwil is geweest, maar het gewoon geen onderdeel was van zijn spectrum.

Desalniettemin was het een strijd. Zeker omdat ook mijn moeder (het uiten van) emoties niet bepaald met de paplepel ingegoten heeft gekregen.

Ik ben natuurlijk 50% papa en 50% mama en het mooie, maar maffe is dat ik het dus wel altijd als compliment zie, als mensen zeggen dat ik zuiver mijn vader ben.

Uit mijn ouderlijk huis heb ik vorig jaar een hele stapel foto’s meegenomen. Waaronder veel foto’s van mijn vader. Vorige week ging ik met mijn schoonfamilie door die foto’s heen op mijn vriend zijn verjaardag en viel het me op hoe sterk wij uiterlijk op elkaar leken toen we klein waren. Ik zie echt mijn gezicht in papa als kleine jongen.

En qua karakter heb ik ook veel van ‘m – ja, ik ben ondanks de rottige tijden waar we doorheen zijn gegaan, wel nog steeds trots op papa.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *